Một cây kem giá thấp, một cốc nước chanh bình dân hay một ly cà phê được bán bằng mã khuyến mại có thể khiến nhiều người đặt câu hỏi: bán rẻ như vậy thì doanh nghiệp lấy lợi nhuận ở đâu?

Câu trả lời thường bị đơn giản hóa thành những khẩu hiệu như Costco không kiếm tiền từ hàng hóa mà kiếm tiền từ hội viên, Luckin không kiếm tiền từ cà phê mà kiếm tiền từ dữ liệu, còn Mixue không kiếm tiền từ đồ uống mà kiếm tiền bằng cách bán nguyên liệu cho người nhận quyền.

Những cách diễn đạt này dễ nhớ nhưng chưa hoàn toàn chính xác.

Cả ba doanh nghiệp vẫn phải bán sản phẩm đủ tốt, kiểm soát giá vốn, duy trì chất lượng và vận hành điểm bán hiệu quả. Khác biệt nằm ở chỗ họ không để kết quả kinh doanh phụ thuộc hoàn toàn vào lợi nhuận của một sản phẩm trong một giao dịch riêng lẻ.

Costco, Luckin và Mixue thực sự kiếm tiền từ đâu?

Có thể tóm tắt ba mô hình như sau:

Doanh nghiệp	Sản phẩm khách nhìn thấy	Động cơ tạo giá trị phía sau	Dòng doanh thu quan trọng
Costco	Hàng hóa đóng gói lớn, giá cạnh tranh	Hội viên, mua sắm lặp lại, quy mô bán hàng	Bán hàng hóa, phí thành viên
Luckin Coffee	Cà phê, trà và đồ uống khuyến mại	Ứng dụng, dữ liệu đơn hàng, mạng lưới điểm bán	Bán sản phẩm, cửa hàng hợp tác, vật tư và dịch vụ
Mixue	Kem, nước chanh, trà sữa giá thấp	Sản xuất, cung ứng, logistics, nhượng quyền	Bán nguyên liệu, bao bì, hàng hóa, thiết bị, dịch vụ nhượng quyền

Điểm cần lưu ý là không doanh nghiệp nào “không kiếm tiền từ sản phẩm”. Sản phẩm vẫn là lý do người tiêu dùng hoặc đối tác bước vào hệ thống.

Mô hình chỉ trở nên khác biệt khi doanh nghiệp tìm được cách tạo thêm giá trị sau giao dịch đầu tiên.

Costco: bán hàng giá cạnh tranh, củng cố lợi nhuận bằng hội viên

Costco vận hành hệ thống kho bán lẻ dành cho thành viên. Khách hàng trả phí thường niên để tiếp cận hàng hóa được chọn lọc, quy cách đóng gói lớn, giá cạnh tranh và một số quyền lợi bổ sung.

Trong năm tài chính 2025, Costco ghi nhận khoảng 269,9 tỷ USD doanh số bán hàng thuần, 5,323 tỷ USD doanh thu phí thành viên và 8,099 tỷ USD lợi nhuận ròng. Tỷ suất lợi nhuận gộp trên doanh số bán hàng thuần đạt khoảng 11,03%.

Phí thành viên có bằng toàn bộ lợi nhuận Costco không?

Không còn chính xác nếu dùng số liệu năm 2025.

Phí thành viên 5,323 tỷ USD tương đương khoảng 65,7% lợi nhuận ròng 8,099 tỷ USD nếu chỉ so sánh hai con số. Tuy nhiên, đây không phải phép đối chiếu kế toán hoàn chỉnh. Doanh thu phí thành viên không thể mặc định được xem là lợi nhuận thuần 100%, còn lợi nhuận ròng là kết quả sau toàn bộ doanh thu, giá vốn, chi phí vận hành, thuế và các khoản khác.

Điều có thể kết luận là phí hội viên vẫn là một trụ cột lớn, ổn định và có khả năng lặp lại. Chính Costco cũng mô tả mô hình hội viên là thành phần thiết yếu đối với hoạt động và khả năng sinh lời, giúp củng cố lòng trung thành và tạo nguồn phí liên tục. Tỷ lệ gia hạn cuối năm tài chính 2025 đạt 92,3% tại Mỹ và Canada, 89,8% trên toàn cầu.

Costco thực sự bán điều gì?

Costco không chỉ bán quyền bước qua cửa.

Doanh nghiệp bán một cam kết dài hạn: nếu khách trả phí hôm nay, họ sẽ nhận được đủ giá trị từ giá bán, chất lượng, lựa chọn sản phẩm và trải nghiệm trong suốt thời hạn thành viên.

Khi lời hứa được thực hiện tốt, ba hiệu ứng xuất hiện:

1. Doanh nghiệp nhận một phần doanh thu trước khi khách mua nhiều hàng.

2. Khách có thêm lý do quay lại để tận dụng quyền lợi.

3. Mối quan hệ được kéo dài từ một hóa đơn thành cả chu kỳ hội viên.

Tuy nhiên, không nên giải thích rằng khách tiếp tục mua chỉ vì tiếc khoản phí đã đóng. Nếu sản phẩm, giá bán hoặc trải nghiệm không còn hấp dẫn, họ vẫn có thể dừng mua và không gia hạn.

Sức mạnh của mô hình thành viên không nằm ở việc khóa khách. Nó nằm ở khả năng chứng minh rằng tổng giá trị khách nhận được lớn hơn phí phải trả.

Cửa hàng nhỏ tại Việt Nam học gì từ Costco?

Một cửa hàng nhỏ không nên sao chép bề ngoài bằng cách dựng chương trình hội viên rồi thu phí ngay lập tức.

Trước tiên, cửa hàng phải xác định quyền lợi có thể được sử dụng nhiều lần, chẳng hạn:

• Giá riêng cho một số mặt hàng mua thường xuyên

• Giao hàng định kỳ

• Bảo hành hoặc đổi trả mở rộng

• Ưu tiên đặt lịch

• Dịch vụ chăm sóc định kỳ

• Nội dung chuyên môn

• Kho tài nguyên riêng

• Hỗ trợ sau bán hàng

Chỉ nên thu phí khi doanh nghiệp có đủ năng lực thực hiện quyền lợi trong thời gian dài. Một chiếc thẻ đẹp nhưng không tạo giá trị lặp lại sẽ nhanh chóng trở thành chi phí và nguồn khiếu nại.

Luckin Coffee: vẫn kiếm tiền từ đồ uống, dữ liệu là hệ điều hành

Cách nói “Luckin không kiếm tiền từ cà phê mà kiếm tiền từ dữ liệu” không phù hợp với báo cáo tài chính.

Trong năm 2025, Luckin Coffee ghi nhận khoảng 49,29 tỷ nhân dân tệ doanh thu thuần, kết thúc năm với 31.048 cửa hàng. Riêng quý IV/2025, đồ uống pha chế tại chỗ tạo ra khoảng 9,15 tỷ nhân dân tệ, chiếm 71,6% tổng doanh thu thuần của quý.

Đến hết quý I/2026, hệ thống có 33.596 cửa hàng và khoảng 93,1 triệu khách giao dịch trung bình mỗi tháng. Đồ uống pha chế vẫn chiếm 68,8% doanh thu thuần trong quý.

Như vậy, Luckin vẫn kiếm phần lớn doanh thu bằng cách bán cà phê, trà và các sản phẩm liên quan.

Vậy dữ liệu đóng vai trò gì?

Dữ liệu không phải một túi tiền tự động sinh lợi. Trong trường hợp Luckin, nó hợp lý hơn khi được xem là một phần của hệ điều hành kinh doanh.

Khi đơn hàng được thực hiện qua ứng dụng hoặc tài khoản thành viên, doanh nghiệp có thể xây dựng khả năng quan sát tốt hơn về:

• Sản phẩm được mua

• Tần suất mua lại

• Địa điểm nhận hàng

• Khung giờ giao dịch

• Hiệu quả của mã khuyến mại

• Sản phẩm thường được mua cùng nhau

• Tỷ lệ khách quay lại

• Khả năng tiêu thụ tại từng điểm bán

Từ đó, doanh nghiệp có thể dự báo nguyên liệu, bố trí nhân sự, thử nghiệm sản phẩm, đo chiến dịch và điều chỉnh ưu đãi nhanh hơn.

Giá trị của dữ liệu không nằm ở việc doanh nghiệp “sở hữu thật nhiều thông tin”. Giá trị chỉ xuất hiện khi thông tin đó giúp giảm lãng phí, giảm ma sát, tăng tỷ lệ mua lại hoặc đưa ra quyết định chính xác hơn.

Luckin còn có những dòng doanh thu nào?

Luckin không chỉ có cửa hàng tự vận hành.

Trong quý IV/2025, doanh thu từ các cửa hàng hợp tác chiếm 22,3% tổng doanh thu. Nhóm này bao gồm bán vật tư, phí giao hàng, chia sẻ lợi nhuận, tiền bản quyền, bán thiết bị, phí nhượng quyền và dịch vụ liên quan.

Điều này cho thấy mô hình Luckin gồm nhiều lớp:

• Bán đồ uống trực tiếp

• Vận hành mạng lưới cửa hàng

• Cung cấp vật tư và thiết bị

• Chia sẻ doanh thu với cửa hàng hợp tác

• Dùng công nghệ để điều phối toàn hệ thống

Dữ liệu không thay thế doanh thu từ cà phê. Nó giúp những dòng doanh thu trên hoạt động hiệu quả hơn.

Giá khuyến mại 9,9 nhân dân tệ có ý nghĩa gì?

Một ly cà phê 9,9 nhân dân tệ không nên được mặc định là luôn có lãi hoặc luôn chịu lỗ.

Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào:

• Giá bán bình quân sau khuyến mại

• Giá nguyên liệu

• Tiền thuê

• Nhân công

• Phí nền tảng giao hàng

• Công suất cửa hàng

• Số lần khách quay lại

• Sản phẩm mua kèm

• Chi phí để giữ khách

Một chương trình giá thấp chỉ có ý nghĩa kinh doanh khi doanh nghiệp biết người dùng có quay lại sau ưu đãi hay không.

Nếu khuyến mại chỉ kéo về những khách luôn chờ giá rẻ rồi biến mất, doanh thu có thể tăng nhưng chất lượng tăng trưởng không chắc được cải thiện.

Doanh nghiệp nhỏ học gì từ Luckin?

Một cửa hàng nhỏ chưa cần xây dựng ứng dụng riêng hoặc hệ thống trí tuệ nhân tạo phức tạp.

Phần mềm bán hàng, số điện thoại thành viên, mã khách hàng và lịch sử hóa đơn đã có thể trả lời những câu hỏi quan trọng:

• Món nào được mua lại nhiều nhất?

• Khách thường quay lại sau bao lâu?

• Khuyến mại nào tạo lần mua thứ hai?

• Sản phẩm nào bán nhiều nhưng lợi nhuận thấp?

• Khách nào mua thường xuyên nhưng ít phụ thuộc giảm giá?

• Khung giờ nào có công suất thấp?

• Nhóm khách nào tạo biên lợi nhuận tốt nhất?

Tại Việt Nam, việc thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân cần được triển khai minh bạch, có mục đích rõ ràng và tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 cùng quy định hướng dẫn, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Không nên thu thập dữ liệu chỉ vì “sau này có thể cần”. Cửa hàng nên thu thập lượng thông tin tối thiểu để cung cấp dịch vụ, phân tích vận hành và thực hiện quyền lợi mà khách đã đồng ý.

Mixue: doanh thu lớn nằm trong chuỗi cung ứng cho cửa hàng

Cách nói Mixue kiếm tiền chủ yếu bằng việc bán nguyên liệu cho cửa hàng gần với thực tế hơn, nhưng vẫn cần được diễn đạt đầy đủ.

Năm 2025, Mixue Group ghi nhận khoảng 33,56 tỷ nhân dân tệ doanh thu, 10,45 tỷ nhân dân tệ lợi nhuận gộp và 5,927 tỷ nhân dân tệ lợi nhuận cả năm.

Trong tổng doanh thu đó:

• Bán hàng hóa đạt khoảng 31,44 tỷ nhân dân tệ

• Bán thiết bị đạt khoảng 1,327 tỷ nhân dân tệ

• Phí nhượng quyền và dịch vụ liên quan đạt khoảng 794 triệu nhân dân tệ

Như vậy, bán hàng hóa và thiết bị tạo khoảng 32,766 tỷ nhân dân tệ, tương đương 97,6% tổng doanh thu. Phí nhượng quyền và dịch vụ liên quan chỉ chiếm khoảng 2,4%.

Mixue đang bán gì cho người nhận quyền?

Doanh thu bán hàng hóa không chỉ nên được hiểu đơn giản là “bán vài túi bột”.

Mạng lưới nhượng quyền cần một hệ thống gồm:

• Nguyên liệu

• Bao bì

• Thiết bị

• Công thức

• Tiêu chuẩn vận hành

• Kho vận

• Đào tạo

• Kiểm soát chất lượng

• Hệ thống đặt hàng

• Nhận diện thương hiệu

Mixue mô tả lợi thế cốt lõi của mình dựa trên chuỗi cung ứng đầu cuối gồm mua hàng, sản xuất, logistics, nghiên cứu phát triển và kiểm soát chất lượng. Cuối năm 2025, tập đoàn có mạng lưới xấp xỉ 60.000 cửa hàng trên toàn cầu.

Khi số lượng cửa hàng tăng, nhu cầu về nguyên liệu, bao bì và thiết bị cũng tăng. Công ty mẹ không cần thu một khoản phí nhượng quyền rất cao để tạo phần lớn doanh thu nếu họ có thể cung cấp hàng hóa lặp lại cho toàn mạng lưới.

Vì sao đồ uống cuối cùng vẫn có thể bán rẻ?

Quy mô lớn có thể tạo một số lợi thế:

• Mua nguyên liệu với khối lượng lớn

• Chuẩn hóa công thức

• Sản xuất tập trung

• Giảm số biến thể không cần thiết

• Tối ưu kho bãi

• Tổ chức giao hàng theo mạng lưới

• Phân bổ chi phí nghiên cứu trên nhiều cửa hàng

Lợi thế không nhất thiết nằm ở việc mỗi cửa hàng có biên lợi nhuận cực cao trên một cốc nước. Nó có thể nằm ở tổng lượng nguyên liệu và vật tư được luân chuyển qua toàn hệ thống.

Tuy nhiên, không nên diễn giải rằng công ty mẹ chỉ việc ngồi thu tiền còn người nhận quyền gánh toàn bộ rủi ro.

Mixue vẫn phải đầu tư vào thương hiệu, an toàn thực phẩm, chuỗi cung ứng, nghiên cứu sản phẩm, logistics, đào tạo và kiểm soát tiêu chuẩn. Người nhận quyền vẫn phải đánh giá tiền thuê, nhân sự, doanh số hòa vốn, mật độ cửa hàng và điều kiện mua nguyên liệu.

Quy mô lớn cũng có thể tạo cạnh tranh nội bộ

Mạng lưới mở rộng nhanh có thể làm tăng độ phủ nhưng cũng có nguy cơ khiến các cửa hàng cùng thương hiệu chia nhỏ nhu cầu trong một khu vực.

Báo cáo năm 2025 của Mixue cho biết tập đoàn tập trung tối ưu hoạt động tại Việt Nam và Indonesia, đồng thời số lượng cửa hàng ở hai thị trường này đã giảm trong năm. Đây là một tín hiệu đáng chú ý: mở nhiều điểm bán không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với một mạng lưới khỏe mạnh hơn.

Người muốn nhận quyền cần phân tích ít nhất:

• Số dân trong vùng phục vụ

• Lưu lượng khách thực tế

• Mật độ cửa hàng cùng thương hiệu

• Mức chi tiêu trung bình

• Chi phí mặt bằng

• Tỷ lệ đơn giao hàng

• Giá vốn bắt buộc

• Doanh số hòa vốn

• Khoảng thời gian hoàn vốn

• Điều khoản đóng cửa hoặc chuyển nhượng

Ba mô hình có điểm chung gì?

Costco, Luckin và Mixue hoạt động trong những ngành khác nhau, nhưng cùng cho thấy một cấu trúc ba lớp.

 

Lớp thứ nhất: sản phẩm tạo giá trị trước mắt

Costco cần hàng hóa đủ tốt và giá đủ cạnh tranh.

Luckin cần đồ uống khiến khách sẵn sàng mua lại.

Mixue cần sản phẩm giá phù hợp, dễ bán và có chất lượng đủ ổn định.

Không có sản phẩm đáp ứng nhu cầu thật, các lớp phía sau không thể duy trì lâu dài.

Lớp thứ hai: hệ thống làm tăng hiệu quả hoặc tần suất

Costco dùng hội viên để kéo dài quan hệ với khách.

Luckin dùng công nghệ và dữ liệu để giảm ma sát, đo hành vi và điều phối điểm bán.

Mixue dùng chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn và mạng lưới nhượng quyền để hạ chi phí trên quy mô lớn.

Lớp thứ ba: doanh thu có khả năng lặp lại

Costco thu phí hội viên theo chu kỳ và tiếp tục bán hàng.

Luckin tạo doanh thu từ khách mua lại, cửa hàng tự vận hành và cửa hàng hợp tác.

Mixue bán nguyên liệu, bao bì và thiết bị nhiều lần cho mạng lưới cửa hàng.

Đây là lý do mô hình bền vững hơn việc chỉ cố tối đa hóa lợi nhuận trong giao dịch đầu tiên.

Đừng nhầm mô hình kinh doanh với một “mánh kiếm tiền”

Một mô hình tốt không phải là cách giấu nơi doanh nghiệp thu tiền.

Nó là cách doanh nghiệp kết nối:

• Giá trị cung cấp cho khách

• Hoạt động cốt lõi

• Nguồn lực

• Đối tác

• Kênh bán hàng

• Cấu trúc chi phí

• Dòng doanh thu

Nếu một lớp trong hệ thống chỉ có lợi cho doanh nghiệp nhưng gây thiệt hại kéo dài cho khách hàng hoặc đối tác, mô hình đó khó duy trì.

Ví dụ:

• Hội viên không có quyền lợi đáng kể sẽ khó gia hạn.

• Thu thập dữ liệu thiếu minh bạch sẽ làm suy giảm niềm tin.

• Khuyến mại kéo khách nhưng không tạo lần mua tiếp theo sẽ đốt ngân sách.

• Ép người nhận quyền mua nguyên liệu đắt mà không hỗ trợ bán hàng sẽ làm mạng lưới suy yếu.

• Mở điểm bán quá dày có thể khiến các cửa hàng tự cạnh tranh.

Doanh thu lặp lại chỉ bền khi giá trị cũng được tạo ra lặp lại.

Doanh nghiệp nhỏ nên áp dụng thế nào?

1. Tìm lý do hợp lý để khách quay lại

Không nhất thiết phải thu phí hội viên.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng:

• Gói bảo dưỡng định kỳ

• Thẻ mua nhiều lần

• Dịch vụ giao hàng theo lịch

• Kho nội dung dành cho khách cũ

• Điểm thưởng có thời hạn hợp lý

• Hỗ trợ sau bán

• Giá riêng cho sản phẩm mua lặp lại

Quyền lợi phải liên quan trực tiếp đến nhu cầu của khách, không nên là một món quà ngẫu nhiên chỉ để tạo cảm giác có chương trình.

2. Xây dựng dữ liệu vận hành tối thiểu

Chỉ cần bắt đầu bằng bốn nhóm dữ liệu:

Nhóm dữ liệu	Câu hỏi cần trả lời
Đơn hàng	Khách mua gì và giá trị bao nhiêu?
Tần suất	Bao lâu khách quay lại?
Lợi nhuận	Đơn hàng nào thực sự đóng góp lợi nhuận?
Khuyến mại	Ưu đãi nào tạo mua lại thay vì chỉ tạo đơn đầu?

Không cần thu thập thông tin nhạy cảm không liên quan. Dữ liệu càng nhiều không đồng nghĩa quyết định càng tốt.

3. Chuẩn hóa một khâu có giá trị

Doanh nghiệp nhỏ khó sở hữu chuỗi cung ứng như Mixue, nhưng có thể chuẩn hóa một mắt xích:

• Công thức

• Quy trình báo giá

• Bộ biểu mẫu

• Cách kiểm tra chất lượng

• Kho nguyên liệu

• Quy trình biên tập

• Hệ thống chăm sóc khách

• Phần mềm quản lý

• Cách đóng gói

• Quy trình giao hàng

Mắt xích đó chỉ trở thành lợi thế khi giúp giảm chi phí, tiết kiệm thời gian hoặc tăng độ ổn định.

4. Thiết kế nhiều dòng doanh thu có liên quan

Không nên thêm dòng doanh thu chỉ để có vẻ đa dạng.

Các nguồn thu cần hỗ trợ cùng một giá trị cốt lõi.

Ví dụ một website đào tạo có thể kết hợp:

• Khóa học

• Thành viên

• Ebook

• Tài nguyên

• Công cụ

• Dịch vụ tư vấn

• Sản phẩm liên quan qua affiliate

Nhưng tất cả phải phục vụ cùng nhóm người dùng và cùng vấn đề chính. Nếu mỗi nguồn thu hướng đến một tệp hoàn toàn khác, hệ thống sẽ trở nên phân tán.

5. Theo dõi giá trị vòng đời thay vì chỉ nhìn đơn đầu

Một đơn hàng có lợi nhuận thấp chưa chắc là xấu nếu nó tạo ra nhiều lần mua có lợi nhuận về sau.

Ngược lại, một chiến dịch có doanh thu lớn trong ngày đầu chưa chắc hiệu quả nếu khách không quay lại và chi phí thu hút quá cao.

Các chỉ số nên theo dõi gồm:

• Tỷ lệ khách quay lại

• Khoảng thời gian giữa hai đơn

• Giá trị đơn hàng trung bình

• Biên lợi nhuận theo nhóm khách

• Chi phí thu hút khách

• Chi phí giữ chân

• Doanh thu lặp lại

• Tỷ lệ gia hạn

• Giá trị vòng đời khách hàng

Những cách sao chép dễ thất bại

Thu phí thành viên khi chưa có quyền lợi

Khách hàng không trả tiền chỉ để được gắn nhãn thành viên. Họ cần nhận được giá trị cụ thể và có thể sử dụng.

Giảm giá mà không đo lần mua tiếp theo

Số lượng đơn đầu tiên tăng không chứng minh chương trình có lợi nhuận. Cần biết khách nào quay lại, họ mua gì và doanh nghiệp phải trả bao nhiêu để giữ họ.

Thu thập dữ liệu không có mục đích rõ ràng

Dữ liệu không được bảo vệ tốt có thể trở thành rủi ro pháp lý và uy tín. Chỉ nên thu thập những gì cần thiết cho hoạt động đã công khai.

Mở rộng nhượng quyền nhanh hơn năng lực hỗ trợ

Số lượng cửa hàng tăng nhưng doanh thu trên mỗi điểm giảm có thể khiến toàn mạng lưới yếu đi.

Đẩy toàn bộ rủi ro cho đối tác

Một hệ thống chỉ có công ty mẹ sinh lời còn người nhận quyền liên tục thua lỗ khó tồn tại lâu dài.

Checklist phân tích mô hình kinh doanh của bạn

Trước tiên, hãy trả lời ba câu hỏi cốt lõi:

Ngoài giao dịch đầu tiên, khách có lý do nào để quay lại?

Dữ liệu nào thực sự giúp bạn phục vụ khách tốt hơn hoặc vận hành hiệu quả hơn?

Khâu nào trong chuỗi giá trị có thể được chuẩn hóa để tạo lợi thế lâu dài?

Sau đó, đánh giá toàn bộ mô hình:

• Giá trị chính dành cho khách là gì?

• Khách hàng trả tiền cho sản phẩm nào?

• Dòng doanh thu nào có thể lặp lại?

• Hoạt động nào tạo phần lớn chi phí?

• Hoạt động nào tạo lợi thế khó sao chép?

• Hệ thống có tạo lợi ích cho đối tác không?

• Tăng số lượng khách có làm chi phí tăng tương ứng không?

• Doanh nghiệp đang giữ khách bằng giá trị hay bằng rào cản?

• Nếu dừng khuyến mại, khách có tiếp tục mua không?

• Mô hình có chịu được khi chi phí đầu vào tăng không?

Mời xem video

Nếu muốn theo dõi ba mô hình theo mạch kể trực quan hơn, bạn có thể xem video đầy đủ trong playlist Phân Tích Kinh Doanh trên NextGZ.

Video làm rõ vì sao không nên nói Costco chỉ kiếm tiền từ hội viên, Luckin chỉ kiếm tiền từ dữ liệu hay Mixue chỉ kiếm tiền từ nguyên liệu. Điều quan trọng hơn là cách mỗi doanh nghiệp kết nối sản phẩm, hệ thống vận hành và dòng doanh thu lặp lại.

Sách nên đọc: Tạo Lập Mô Hình Kinh Doanh

Cuốn sách phù hợp nhất với chủ đề là Tạo Lập Mô Hình Kinh Doanh – Business Model Generation của Alexander Osterwalder và Yves Pigneur.

Sách giúp người đọc đặt giá trị cung cấp, khách hàng, kênh phân phối, quan hệ khách hàng, hoạt động, nguồn lực, đối tác, chi phí và dòng doanh thu lên cùng một bản đồ. Đây cũng là cách phù hợp để phân tích Costco, Luckin và Mixue mà không chỉ hỏi “họ đang bán món gì”.

Sách phụ: Thiết Kế Giải Pháp Giá Trị, Tạo Lập Mô Hình Doanh Nghiệp Bất Bại.

Khi gắn liên kết Shopee, nên ưu tiên gian hàng sách chính hãng, kiểm tra đúng tác giả, nhà phát hành và phiên bản. Nếu sử dụng liên kết tiếp thị, cần ghi chú minh bạch rằng website có thể nhận hoa hồng mà không làm thay đổi giá người mua thanh toán.

Kết luận

Costco vẫn cần bán hàng hóa, nhưng phí hội viên tạo thêm dòng thu định kỳ và củng cố quan hệ dài hạn.

Luckin vẫn kiếm phần lớn doanh thu từ đồ uống, nhưng công nghệ và dữ liệu giúp mạng lưới bán nhanh hơn, đo tốt hơn và điều phối hiệu quả hơn.

Mixue vẫn cần người tiêu dùng mua kem và đồ uống, nhưng doanh thu cấp tập đoàn chủ yếu đến từ việc cung cấp hàng hóa, nguyên liệu và thiết bị cho một mạng lưới nhượng quyền rất lớn.

 

Ba trường hợp cùng chỉ ra một nguyên tắc:

Doanh nghiệp mạnh không chỉ tối ưu lợi nhuận của một sản phẩm, họ thiết kế một hệ thống có thể tạo và thu giá trị nhiều lần.

Đừng tìm một mánh bí mật phía sau giá rẻ. Hãy tìm mối liên hệ giữa sản phẩm, hành vi quay lại, hệ thống vận hành và dòng doanh thu.

11. FAQ

Costco kiếm tiền chủ yếu từ đâu?

Costco tạo phần lớn doanh thu từ bán hàng hóa, đồng thời phí hội viên là nguồn thu định kỳ có vai trò quan trọng đối với lợi nhuận và lòng trung thành của khách.

Phí thành viên Costco có bằng toàn bộ lợi nhuận không?

Không theo số liệu năm tài chính 2025. Costco thu khoảng 5,323 tỷ USD phí thành viên và ghi nhận khoảng 8,099 tỷ USD lợi nhuận ròng.

Luckin Coffee có kiếm tiền bằng cách bán dữ liệu không?

Báo cáo tài chính không trình bày bán dữ liệu là nguồn doanh thu chính. Luckin chủ yếu tạo doanh thu từ đồ uống, sản phẩm bán tại cửa hàng và hoạt động với các cửa hàng hợp tác. Dữ liệu đóng vai trò hỗ trợ vận hành và bán hàng.

Luckin Coffee có bao nhiêu cửa hàng?

Cuối quý I/2026, Luckin Coffee báo cáo 33.596 cửa hàng, gồm 21.807 cửa hàng tự vận hành và 11.789 cửa hàng hợp tác.

Mixue kiếm tiền từ phí nhượng quyền hay bán nguyên liệu?

Năm 2025, khoảng 97,6% doanh thu Mixue Group đến từ bán hàng hóa và thiết bị. Phí nhượng quyền cùng dịch vụ liên quan chiếm khoảng 2,4%.

Vì sao Mixue có thể duy trì giá bán thấp?

Mạng lưới lớn, mua hàng quy mô lớn, sản xuất tập trung, công thức chuẩn hóa và logistics có thể giúp giảm chi phí trên mỗi đơn vị. Giá bán cụ thể vẫn phụ thuộc thị trường, chi phí và cách vận hành từng cửa hàng.

Dữ liệu khách hàng có phải là một dòng doanh thu không?

Không nhất thiết. Trong nhiều doanh nghiệp, dữ liệu là tài sản vận hành giúp dự báo nhu cầu, cá nhân hóa, đo khuyến mại và giảm lãng phí, thay vì được bán trực tiếp để tạo doanh thu.

Doanh nghiệp nhỏ có nên thu phí thành viên không?

Chỉ nên thu phí khi có quyền lợi rõ ràng, được sử dụng lặp lại và tổng giá trị khách nhận được đủ lớn so với khoản phí.